arrow btn arrow right arrow left chevron mouse pulser checkmark date calendar

3D-printen geen doel, maar middel

Ledennieuws
1 oktober 2018
3D-printer Ultimaker

"Iets zelf maken, maakt kinderen trots"

Het was een komen en gaan bij de stand van Ultimaker tijdens de eerste editie van FabLearn Nederland en de aansluitende Eindhoven MakerFaire van 28 tot en met 30 september 2018. Een uniek event met als doel het maakonderwijs in Nederland te promoten. Juist omdat onze wereld in rap tempo verandert als gevolg van technologie, moeten kinderen er al vanaf jonge leeftijd hands-on mee aan de slag kunnen gaan. Een doelstelling die Marcella van den Burg van FME-lid Ultimaker na aan het hart ligt. "Ik wil samen met leerkrachten en nieuwe technologieën de creativiteit en nieuwsgierigheid weer toestaan in het onderwijs. 3D-printen is hierbij de sleutel die voor kinderen de deur naar hun talenten opent."

Zere voeten, geen stem meer over, maar genoten heeft ze! Marcella is education specialist bij Ultimaker en stond drie dagen lang docenten, ouders en kinderen te woord in haar stand. Ze voerde er leuke gesprekken, deed nieuwe ideeën op en werd weer geraakt door het enorme enthousiasme bij kinderen die iets gemaakt hadden. "Iets zelf maken, maakt kinderen trots. Je kunt nog zoveel kennis uit een boek leren, maar wat blijft daarvan hangen? Zelf iets bedenken en het vervolgens kunnen maken, daar worden kinderen blij van. Die blije koppies in onze stand, dat blijft leuk om te zien."

"We hebben bij Ultimaker allemaal een groot hart voor het onderwijs."

Scholen

Vijf jaar geleden liep Marcella nog met 3D-printers van Ultimaker onder haar arm en ging ze langs bij scholen. Om haar passie voor en de mogelijkheden van 3D-printen op het netvlies van de scholen krijgen, maar ook om uit te zoeken wat het onderwijs nodig heeft om de lessen vorm en inhoud te geven. "Ik liet ze zien wat je allemaal kunt doen met een 3D-printer in je klas. Zodat de printers na aanschaf niet nutteloos in een hoekje zouden belanden." Al snel resulteerde dat in een samenwerking met 3DKanjers. Een initiatief voor het onderwijs in Nederland en België met als doelstelling de talenten voor wetenschap en techniek bij jonge kinderen te stimuleren met behulp van de 3D-printer. Inmiddels lopen er meer dan 500 projecten van 3DKanjers op basisscholen, in het voorgezet onderwijs en in het speciaal onderwijs. 

Kennis delen met onderwijsinstellingen in Europa

Ultimaker is er nog steeds heel actief bij betrokken, maar het bedrijf gaat ook verder. Marcella houdt haar pleidooi over het belang van het maakonderwijs en 3D-printen inmiddels ook buiten onze landsgrenzen. En niet alleen zij, ook andere Ultimaker-collega's gaan graag de grens over om over hun ervaringen te vertellen. "Wij delen onze kennis weer met andere onderwijsinstellingen in Europa en zelfs in Amerika. In veel landen om ons heen wordt weinig tot niets gedaan aan het stimuleren van het maakonderwijs, ik vertel ze er graag over. Daarnaast zijn we bezig met het schrijven van een boek over 3D-printen in het onderwijs. Wat moet je weten en wat heb je nodig als docent? Het beschikbaar stellen van lesmateriaal, interviews, tips en ervaringen van andere docenten. Dat komt straks allemaal in het boek te staan."

"Kinderen leren al heel jong hoe ze een probleem kunnen oplossen"

3D-printen: leuk en nuttig

Voor Marcella staat het als een paal boven water: 3D-printen is voor kinderen ontzettend belangrijk. Om twee redenen. "Dat begint al op de basisschool. We hebben kant-en-klare 3D-printers, maar ook nog onze houten modellen. Die moeten de kinderen van groep 7 en 8 eerst zelf in elkaar zetten. Ze gaan dan in groepjes aan de slag met zo’n bouwproject. Vervolgens moeten ze gaan uitvogelen hoe ze een ontwerp kunnen maken op Tinkercad. En een ontwerp is leuk, maar hoe laat je dat uit een 3D-printer komen? Intussen is een andere groep al bezig met het maken van een presentatie voor de klas. Of buigen een paar leerlingen zich over de vraag hoe je kunt verdienen aan 3D-printen. Zijn ze ineens bezig met marketing. Iedereen kan zijn of haar eigen kwaliteiten kwijt. Zo leren ze wat ze leuk vinden om te doen en waar hun talenten liggen."

Gans Freek

Marcella’s tweede reden voor het belang van 3D-printen ligt meer op het maatschappelijke vlak. "3D-printen is leuk, maar jonge kinderen leren ook om verder te kijken. Zo waren er twee leerlingen in groep 8 die vertelden over een gans met 1 poot. Na lang puzzelen en proberen werd met een 3D-scanner van Ultimaker een scan van een ganzenpoot gemaakt die daarna met een 3D-printer werd gefabriceerd." Gans Freek werd landelijk nieuws en waggelt inmiddels met zijn op maat gemaakte, 3D-geprinte poot.

Gans Freek
Gans Freek met 3D-geprinte poot

3D-printen en haptisch onderwijs

Een van de partners waarmee Ultimaker samenwerkt, is Accessibility. Deze organisatie houdt zich onder andere bezig met haptisch onderwijs. Een visuele beperking is tegenwoordig niet zo’n groot probleem als vroeger. De tijd dat een blind persoon een gedateerd tijdschrift of verouderd studiemateriaal alleen via braille of audio kon raadplegen, is gelukkig verleden tijd. Steeds meer informatie is online goed toegankelijk en ook lesmaterialen worden op een andere manier aangeboden. Met een 3D-printer wordt bijvoorbeeld DNA-materiaal nagebootst. Zo kan een blinde voelen hoe DNA 'eruit ziet'. Of wordt een 'klein' onderdeel van een dinosaurus in 3D geprint zodat een blinde zich kan voorstellen hoe immens groot deze dieren geweest moeten zijn. Ruben Brandsma, projectleider en onderzoeker bij Stichting Accessibility: "Ultimaker is voor ons de link met wat er gebeurt op het gebied van 3D-printen en het maakonderwijs. Ze stellen ons voor aan interessante partijen om mee samen te werken en ze nemen ons mee naar evenementen zoals de MakerFaire en de BETT Show in Londen. Dit soort activiteiten en hun netwerk; beide voor ons als stichting anders niet haalbaar."

Maatschappelijke betrokkenheid

Soms zijn de oplossingen ook gewoon simpel, maar daarom niet minder ingenieus. "De kinderen van een basisschool gingen op bezoek in een bejaardentehuis. Twee meisjes spraken daar met een bejaarde vrouw die als gevolg van Parkinson niet meer kon schilderen. Door haar trillende hand kon ze de kwast niet meer vasthouden. Ze bedachten een houder voor de verfkwast en daarmee kon deze mevrouw haar hobby weer oppakken." Het is die maatschappelijke betrokkenheid die Marcella graag ziet bij jonge kinderen. "Dat zijn vaardigheden die je later in je leven ook nodig hebt."

Samen ontdekken

Met de oneindige mogelijkheden van een 3D-printer zou je haast denken dat elke school deze vorm van lesgeven al omarmd heeft. Dat is helaas nog niet het geval. "Natuurlijk zijn er genoeg scholen die al heel veel doen, maar een grote groep moeten we echt nog meenemen. Ik snap dat ook wel. Je gaat naar een hele nieuwe manier van lesgeven. De traditionele manier van lesgeven verandert en een docent krijgt ineens van de leerlingen te horen wat er anders moet. Dat is even wennen. Van 'de leraar die alles weet' naar samen de ontdekkingsreis aangaan en kinderen faciliteren. Daar moet je je als docent ook comfortabel bij gaan voelen. Eenmaal aan de slag vinden zij het ook ontzettend leuk en wij helpen ze daar graag bij."

Ultimaker

Van school naar bedrijf

Die ontdekkingsreis op jonge leeftijd ziet Marcella ook als een meerwaarde richting het bedrijfsleven. "Als je al vroeg leert om met nieuwe technologieën om te gaan, heb je daar later altijd profijt van. Het begint speels en eenvoudig, maar kinderen leren op die manier al heel jong hoe ze een probleem kunnen oplossen. En juist daarom is het maakonderwijs zo ontzettend belangrijk!" Aan het onderwijshart van de Ultimakers zal het niet liggen. 

3D Printing als 'helping hand'

Een samenwerking heeft Ultimaker ook met e-NABLE Nederland, een stichting die zich bezighoudt met 3D-geprinte armen en handen voor iedereen die dat nodig heeft. De modellen voor de handen en armen zijn gratis te downloaden, maar moeten nog voor de ontvanger op maat gemaakt worden voordat de 3D-printer aangezet wordt. Na het 3D-printen komt het in elkaar zetten van alle onderdelen, met als einddoel een 3D-geprinte hand of arm met een grijpfunctie die met spierkracht aangedreven wordt. Scholen kunnen zich bij e-NABLE aanmelden voor een onderwijsproject waarmee kinderen leren hoe ze andere mensen kunnen helpen. Een 'helping hand', letterlijk en figuurlijk.

Sluiten