arrow btn arrow right arrow left chevron mouse pulser checkmark date calendar

Het mentale welbevinden van de thuiswerker

8 april 2020

Waarom alleen het praktisch inrichten van een digitale werkomgeving misschien niet genoeg is…

Door Marije Bakker

Bij iedere persconferentie is het weer zo ver. Dan zit ik gespannen op de bank voor de TV. Wat zou het kabinet vanavond voor (aangescherpte) maatregelen aankondigen? Zou ik alweer naar kantoor mogen of moet ik nóg langer thuis werken? Nog langer zonder afspraken bij leuke bedrijven, nog langer zonder koffiemomentjes met collega’s en nog langer binnen de vier muren van mijn eigen huis. Hier word ik niet vrolijk van…

Dit is wat er de afgelopen weken regelmatig door mijn hoofd ging en vermoedelijk was ik hierin niet de enige. Tot en met 28 april werkt heel Nederland zoveel mogelijk thuis om lichamelijk gezond te blijven en zo samen tegen het coronavirus te strijden. Maar mentaal betekent dit nogal wat. Is het vanuit dat perspectief eigenlijk wel gezond om zo lang thuis te zitten?

De mentale effecten van de thuiswerkmaatregelen

Mentale gezondheid is de gezondheid van je geest. Oftewel, het ongrijpbare gevoel van ‘lekker in je vel zitten’. Omdat wij mensen gewoontedieren zijn en nu ineens aan een drastisch andere situatie moeten wennen, krijgen we wel wat mentale uitdagingen voor onze kiezen. Zoveel veranderingen kunnen zelfs zorgen voor burn-out-klachten, omdat thuiswerkers prikkelbaar worden en hun batterij niet meer goed kunnen opladen. Wat kun jij als werkgever doen om ze daarbij te helpen?

Doe de checklist | exclusief voor leden

Rol van de werkgever

Als werkgever kun je op technisch en praktisch vlak een hoop voor je medewerkers doen. Zo kun je mensen voorzien van een goede laptop, alles op IT-gebied perfect en veilig inrichten en ze ondersteunen bij het maken van een ergonomisch verantwoorde werkplek (zie het Bedrijfscontinuïteitsplan). Toch helpt dit allemaal niet direct bij het mentale welbevinden van je medewerkers. Hoe kun je hier het beste mee omgaan?

Iedere persoon moet gerespecteerd worden in zijn of haar wensen en daardoor is er helaas geen ‘one-size-fits-all’-aanpak beschikbaar. 

Allereerst is het belangrijkste om te beseffen dat iedereen andere behoeften heeft. Zo heeft iemand die met kleine kinderen thuis zit misschien wel heel erg behoefte aan rust, terwijl mensen die alleenstaand zijn juist het contact met collega’s erg nodig hebben. En zo zijn er nog veel meer situaties te verzinnen waarbij mensen verschillende dingen nodig hebben. Iedere persoon moet gerespecteerd worden in zijn of haar wensen en daardoor is er helaas geen ‘one-size-fits-all’-aanpak beschikbaar. De belangrijkste stap om te zetten is erachter te komen waar mensen precies behoefte aan hebben en daar dan op in te spelen. Door ervoor te zorgen dat leidinggevenden nauw contact hebben met de mensen in hun team, kun je een maatwerk aanpak kiezen waarbij ieder individu op de voor hem/haar beste manier ondersteund wordt.

Hieronder staan over een drietal onderwerpen een aantal concrete aandachtspunten en tips genoemd. Deze zullen dus niet voor iedereen werken of wenselijk zijn. Bespreek de tips/maatregelen met je medewerkers en kijk welke voor hem of haar werkt. Organiseer bijvoorbeeld een dagstart, maar verplicht het niet. Daarmee geef je mensen de ruimte om invulling te geven aan wat zij nodig hebben.

1. Werken en productiviteit

Je zou misschien denken dat mensen in een thuissituatie minder productief zijn dan op kantoor. Deze aanname blijkt niet te kloppen. Onderzoek van de universiteit van Stanford wijst uit dat thuis werken zelfs leidt tot een toename in productiviteit. Dit komt vooral omdat mensen meer uren werken. De combinatie van werk en thuis zorgt er echter ook voor dat de grens tussen de twee vervaagt. De duidelijke knip die komt door de fysieke verplaatsing naar en van werk valt weg en voor je het weet kruipen mensen ook in de vrije uren nog achter de laptop. Het kan zelfs tot zo’n punt komen dat partners en kinderen in de vrije uren als lastig ervaren worden, omdat ze een stoorfactor zijn tijdens het werk.

Geef mensen de tijd en ruimte om te wennen aan deze nieuwe situatie en accepteer dat dit mogelijk effect heeft op de productiviteit.

Hieronder staan enkele concrete tips die gevolgd kunnen worden om de grenzen van werk- en privétijd goed te bewaken en een juiste combinatie tussen productiviteit en ontspanning te maken.

Stimuleer mensen om:

  • een dagritme te handhaven en structuur in de dag te houden. Door een dagplan te maken, met daarin kleine doelen die afgestreept kunnen worden, wordt het beloningssysteem geprikkeld en blijven mensen gemotiveerd.
  • online trainingen en cursussen te volgen als ze een minder volle agenda hebben. Deze tijd leent zich in sommige gevallen heel goed om aandacht te besteden aan ontwikkeling.
  • tijdens het werken voldoende pauzes in te lassen. Dit wordt vaak vergeten! Ook tijdens video-calls worden koffie-haal-momentjes en sanitaire stops overgeslagen. Doe dit niet, want ze zorgen ook weer voor die broodnodige rust- en bewegingsmomentjes in de dag. Hoe kort ze ook zijn.
  • niet achter de laptop te blijven zitten wanneer er even pauze gehouden wordt. Hierdoor kan de geest namelijk niet lekker relaxen. Dus loop liever een rondje door het huis of plof even voor 5 minuten op de bank ter ontspanning.
  • aan het einde van de dag de laptop uit te zetten en de werkplek zo goed en kwaad als dat kan op te ruimen. Het kantoor kan misschien niet meer fysiek verlaten worden, maar door werkspullen uit het zicht te halen is het makkelijker om te genieten van een vrije avond.
  • af en toe een dagje verlof te nemen. Het klinkt gek, aangezien we toch allemaal thuis zitten, maar een dag vrij kan enorm ontspannend zijn. Dus stimuleer mensen om het normale verlofpatroon zoveel mogelijk vast te houden en het geplande weekje Spanje dan maar in te ruilen voor dagje Balkonië! De Nederlandse zon is ook heerlijk.

Tot slot geldt voor al het bovenstaande dat je als werkgever begrip voor je medewerkers moet hebben en coulant moet zijn. Geef mensen de tijd en ruimte om te wennen aan deze nieuwe situatie en accepteer dat dit mogelijk effect heeft op de productiviteit.

2. Bewegen en frisse lucht

Dat bewegen de fysieke én mentale gezondheid ten goede komt is niet nieuw. Het is dus belangrijk om dit vooral te blijven doen. Doordat ook de sportscholen en sportclubs dicht zijn en we de beweging naar en van kantoor ook nog eens missen, bestaat het risico dat mensen de hele dag op een bureaustoel achter de laptop zitten. De ‘loopjes’ die normaal op kantoor gedaan worden vallen weg en de zitspieren worden volop getraind.

Zijn mensen veel aan het bellen? Stimuleer ze om dit wandelend, in de buitenlucht te doen.

Tips om dit te voorkomen:

  • Zijn mensen veel aan het bellen? Stimuleer ze om dit wandelend, in de buitenlucht te doen. Oortjes in en je kunt terwijl je aan de telefoon hangt zo een paar duizend stappen zetten. Geeft energie en door de frisse lucht ben je beter in staat op te letten op wat je collega zegt. De beste manier van multitasken.
  • Bedenk samen wanneer de beweegmomenten zijn op kantoor (bijvoorbeeld de trap op richting het restaurant voor de lunch) en creëer op die tijdstippen thuis ook beweegmomenten. Spreek onderling af dat je op die tijdstippen bijvoorbeeld aantal keren de trap oploopt, het vuilnis wegbrengt of de hond uitlaat.
  • Plan online sportsessies met collega’s. Bijvoorbeeld een bootcamp of yogales. Voor deze sporten zijn vaak geen professionele tools nodig en ze zijn voor alle niveaus geschikt te maken. Heb samen lol en sport gewoon in de tuin of woonkamer. 

Hierdoor vervallen de koffiemomenten in zijn geheel, terwijl die momenten voor veel mensen energie en inspiratie opleveren. 

3. Blijf in verbinding

Het hebben van sociale contacten is belangrijk voor ons welbevinden en dit staat momenteel zwaar onder druk. We zijn de afgelopen weken goed in staat gebleken om werkafspraken digitaal in te plannen, maar sociale afspraken doen we nog veel minder in die vorm. Hierdoor vervallen de koffiemomenten in zijn geheel, terwijl die momenten voor veel mensen energie en inspiratie opleveren. Belangrijker nog, dit zijn de korte momenten waardoor we met elkaar in verbinding blijven. Hoe organiseer je dit nou op afstand?

  • Start elke dag met een kort gezamenlijk overleg van een kwartiertje. Er is altijd iets te bespreken, ook al is het even koffieleuten.
  • Sociale contacten moet je plannen, want de kans dat het spontaan gebeurt is veel te klein. Bel, mail en app daarnaast ook met elkaar over alledaagse en privézaken. Zo blijf je in verbinding.
  • Videobellen is echt anders dan gewoon bellen. Je ziet je collega, waardoor je ook non-verbaal met elkaar kunt communiceren. Let wel op dat het soms ook vermoeiender kan zijn, dus maak zelf de overweging wanneer video iets toevoegt en wanneer niet.
  • Bespreek ook de dingen met elkaar die niet goed gaan. Zo kan het bijvoorbeeld zo zijn dat mensen in de afgelopen weken veel projecten hebben zien wegvallen en gave evenementen waar hard voor gewerkt is gecanceld zijn. Dit zorgt natuurlijk voor teleurstelling en daarmee ligt demotivatie op de loer. Bespreek dit met collega’s en met de leidinggevende. Onderzoek samen hoe de motivatie weer teruggevonden kan worden.

Het is de komende tijd nog even de kiezen op elkaar, maar als we het met z’n allen volhouden kunnen we hopelijk snel real-life met onze collega’s samenwerken.

Ik kan niet wachten!

Sluiten