Special

Fieldlab Sociale Innovatie

 
‘Als we dit goed aanpakken, kunnen we hiermee banen maken’
Technologische ontwikkelingen als robotisering, sensortechnologie en 3D-printing gaan banen kosten maar kunnen ook hoogwaardige banen opleveren, oordeelden de werkgevers en werknemers die aanwezig waren bij de opening van het FieldLab Sociale Innovatie in Marknesse door minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. “Dan moeten we wel goed uitzoeken wat dat betekent voor de manier van werken en wat dat vergt aan nieuwe vaardigheden van de medewerkers.”

staand_IMG_8484.jpgMenigeen zal zich afvragen of hij wel goed zit op weg naar een van de meest innovatie proeffabrieken van Europa. Eenmaal van de snelweg is het nog goed een half uur rijden door de Noordoostpolder voordat je aankomt op het terrein van de Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium in Marknesse. Toch komen mensen van heinde en verre naar de ACM Pilot Plant om te zien hoe daar de mogelijkheden worden verkend om geautomatiseerd composiet te produceren. Het streven is het zeer lichte en stevige materiaal foutloos te fabriceren. Momenteel vlecht een gigantische gerobotiseerde ‘kantklosmachine’ onderdelen voor een landingsgestel; zo licht, stevig en veilig dat alle grote vliegtuigbouwers al langs zijn geweest om dat met eigen ogen te zien.

liggend_IMG_8602_0.jpgDe proeffabriek van Fokker Technologies en NLR is een mooi voorbeeld van smart industry, waarin technologische ontwikkelingen elkaar in hoog tempo opvolgen, vertelt Ineke Dezentjé, voorzitter van de FME en Smart Industry. “Robotisering, sensortechnologie en 3D-printing stuwen de ontwikkelingen zo snel op dat er gesproken wordt van aan vierde industriële revolutie. Nederland heeft daarin een heel goede uitgangspositie omdat het kan bogen op een traditie in maatwerkproductie, een goede ict-infrastructuur en een zeer gunstig ‘ecosysteem’ van onderwijs en samenwerking tussen bedrijven.”

Deze ‘vierde industriële revolutie’ gaat waarschijnlijk ten koste van banen, maar er ontstaan ook kansen op nieuwe hoogwaardige gelegenheid. Voorwaarde is dan wel dat bedrijven hun medewerkers uitdagen en stimuleren hun kennis up to date te houden en uit te breiden. Precies daarom zijn vertegenwoordigers van de technologische industrie, vakbeweging en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid naar Marknesse gekomen. Samen hebben ze besloten naast de Fieldlabs waarin vooral de technologische mogelijkheden worden verkend, ook een Fieldlab Sociale Innovatie te starten. In deze proeftuin verkennen werkgevers, werknemers, kennisinstellingen en overheidsinstellingen wat smart industry betekent voor de manier van werken en wat dat vergt aan nieuwe vaardigheden van de medewerkers.

liggend_IMG_8609.jpg Minister Asscher: “Van initiatieven als het Fieldlab Sociale Innovatie gaat mijn hart harder kloppen. Investeren in werknemers en nieuwe kennis aanboren, dat is de moderne arbeidsmarkt”.

De formele opening vindt plaats door een high five met een voorgeprogrammeerde robot. “Gaat hij me niet slaan?”, vraagt Asscher toch nog even. Maar nee, het is veilig. “Als u twee minuten heeft, wil ik wel uitleggen hoe hij werkt”, zegt de man die hem bedient. Dat wil de minister wel. Inderdaad blijkt het verbluffend eenvoudig de robot bij de hand te nemen en een handeling voor te doen, die hij vervolgens zelfstandig uitvoert.

Dat technologische vernieuwing alleen kans van slagen heeft als de mensen daarin meegaan, staat voor alle aanwezigen buiten kijf. Asscher benadrukt nog eens dat robots niet alleen banen bedreigen maar ook kansen bieden. “Dan moeten we er wel voor zorgen dat mensen grip hebben op de ontwikkelingen”. Voor Dezentjé is ‘Leren zonder onderbreking’ cruciaal. “Niet de slimste of de sterkste, maar het bedrijf dat zich het beste kan aanpassen overleeft.”

Ook volgens de ceo van Fokker Technology Hans Büthker moet Nederland blijven investeren in kennis en kunde. Dat is volgens hem essentieel om werkgelegenheid hier te houden en te creëren. “Wij bespelen de mondiale markt en hebben te maken met scherpe concurrentie. Om die voor te blijven moeten we ons niet alleen richten op technologische doorbraken, maar ook op sociale innovatie, onderwijs en onderlinge samenwerking.”

Bij de FNV hebben ze zich wel afgevraagd of ze wel moesten meedoen met Smart Industry, erkent de manager van Kaderacademie Ed Lughthart. Maar inmiddels doen ze volop mee. “Het gaat over sociale innovatie; over de vraag over hoe we het menselijk kapitaal meenemen in de vierde industriële revolutie, en daar moet de FNV bij zijn. Het is goed het daarover te hebben in het verband van Smart Industry, los van het cao-overleg. Het gaat immers om de toekomst.”

Ineke Dezentjé-Hamming: “Niet de slimste of de sterkste, maar het bedrijf dat zich het beste kan aanpassen overleeft.”

Zijn collega Piet Fortuin van de CNV noemt bewustwording heel belangrijk. “We moeten de mensen laten zien dat er kansen zijn, maar dat ze zelf de regie moeten nemen. De overheid moet dat dan mogelijk maken.”

Asscher lijkt inmiddels gegrepen door het onderwerp. “We hebben vrij lang gedacht dat je in Nederland de industrie niet kan vasthouden. Maar deze ontwikkelingen bieden zeker een kans. Als we dit goed aanpakken, kunnen we hiermee banen maken.”

Een high five voor de Baxter robot
Smart Industry

Smart Industry staat voor het versterken van de Nederlandse industrie door maximaal gebruik te maken van de nieuwste informatie en technologische ontwikkelingen, zodat onze bedrijven efficiënter, flexibeler, kwalitatief beter en tailor made kunnen produceren.

Dutch Industry fit for the Future Geef ook een high five