Blog07.02.2020
Door: Lindsay Hopmans

Coronavirus: gevolgen voor lopende commerciële contracten

Het coronavirus is dagelijks nieuws en de impact ervan blijft niet beperkt tot de gezondheid van mensen. De Chinese overheid heeft beperkingen opgelegd aan de mobiliteit van mensen en het transport van producten. Daardoor kan productie niet of slechts in mindere mate plaatsvinden en is het vervoer van producten richting klant of naar jouw productiefaciliteit in Nederland soms onmogelijk. Door deze beperkingen kan de tijdige levering van producten worden verhinderd. Dat leidt tot schade bij de klant.

Wie draait er op voor schade bij niet-tijdige levering?

Lindsay 660 vierkant.jpgMisschien ben jij die klant of heeft jouw bedrijf een productievestiging in China. Misschien laat jouw bedrijf productie door een toeleverancier in China uitvoeren, om de producten binnen een afgesproken termijn als eigen producten aan jullie eigen klanten te leveren. Wie draait in deze situaties op voor de schade bij niet-tijdige levering?

FME- en ORGALIM-voorwaarden bieden leveranciers bieden leveranciers veilige haven

Bij niet-tijdige levering komt de leverancier zijn verplichtingen niet na. Veel leveranciers gebruiken echter algemene voorwaarden waarin een clausule is opgenomen voor overmacht ofwel ‘force majeure’. Een dergelijke clausule kan ook in een contract zijn opgenomen. De clausule kan voor leveranciers soelaas bieden om aan aansprakelijkheid te ontsnappen. Leveranciers in de technologische industrie maken op grote schaal gebruik van de FME-voorwaarden voor levering in Nederland en de ORGALIM-voorwaarden voor levering in het buitenland (S 2012), zie ook de SI-14. Deze voorwaarden bevatten een goede regeling voor overmacht/force majeure en bieden leveranciers daarmee houvast. De levering mag volgens deze voorwaarden zo nodig enkele maanden worden opgeschort en de leverancier is niet aansprakelijk voor schade van de klant.

Maar wat geldt er zonder force majeure-clausule

Als er geen algemene voorwaarden met een force majeure-clausule zijn gebruikt moet in het toepasselijke recht worden gezocht naar een antwoord op de vraag of de leverancier aansprakelijk is voor de niet-tijdige levering. Het toepasselijke recht kan Nederlands recht zijn, maar ook Chinees recht of het recht van het land van de klant. De meeste rechtssystemen voorzien in een regeling voor force majeure. Er bestaan wel grote verschillen in de uitkomst. De meeste rechtssystemen geven een contractspartij de mogelijkheid om zich op force majeure te beroepen als nakoming onmogelijk of onredelijk bezwarend is.

Het Angelsaksische recht (mogelijk van toepassing bij Amerikaanse of Britse contractpartners) is echter aanzienlijk strikter voor de toepassing van deze criteria dan veel andere rechtssystemen. Het Nederlandse recht gaat zelfs nog iets verder door niet alleen te eisen dat de niet-nakoming van een verplichting niet aan de nalatige partij verwijtbaar is, maar ook te eisen dat deze niet ‘volgens verkeersopvattingen’ voor haar rekening komt. Die verkeersopvattingen zijn voor de onderhavige situatie niet beschikbaar, zodat een rechter zo nodig zal moeten bepalen wie van de partijen het risico moet dragen. Dat is voor de onderhavige situatie niet per definitie de klant. Een rechter kan bijvoorbeeld oordelen dat de leverancier de keuze heeft gemaakt voor inzet van Chinese toeleveranciers of voor productie in een eigen Chinese vestiging en dat deze keuze geheel voor zijn rekening en risico moet blijven.

 

event

ORGALIM-voorwaarden voor internationale verkoop

ORGALIM-voorwaarden zijn bedoeld voor de situatie dat je als leverancier producten aan afnemers buiten Nederland verkoopt en levert, maar ook de verantwoordelijkheid neemt voor installatie/montage van deze producten. Lees meer

Direct aanmelden
€ 330 p.p.
€ 630 p.p.

 

Internationaal noodgeval

Het feit dat de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) de gevolgen van het coronavirus tot internationaal noodgeval heeft bestempeld, betekent niet dat dus sprake is van force majeure. Bij force majeure gaat het om de concrete belemmeringen die voor tijdige levering van producten ontstaan en de beschikbaarheid van alternatieve oplossingen en dat kan per situatie erg verschillen.

Schadebeperkingsplicht

Ook als een leverancier zich op een force majeure-clausule in een contract of algemene voorwaarden kan beroepen blijft verantwoordelijkheid bestaan om de negatieve gevolgen voor de klant zoveel mogelijk te beperken. Wellicht kan de productie snel naar een andere locatie worden verplaatst of kunnen producten en onderdelen bij een andere toeleverancier worden besteld, zonder ingrijpende meerkosten. Zo ja, dan moet een leverancier daar gebruik van maken. Het is erg belangrijk dat leveranciers hun klanten onverwijld informeren over de force majeure-situatie, zodat de klant bekend is met de komende vertraging en daarop kan anticiperen. Er kan dan goed overleg met de klant plaatsvinden over een oplossing die de schade zoveel mogelijk beperkt.

Force majeure-certificaten

De Chinese overheid heeft een speciale dienst ingesteld die belast is met de afgifte van ‘force majeure-certificaten’ (vertaald van Chinees naar Nederlands door middel van Google Translate) aan Chinese bedrijven die zich op force majeure willen beroepen. Op basis van de aangeleverde informatie beoordeelt deze dienst of inderdaad sprake is van force majeure. Chinese bedrijven kunnen dit certificaat tegenover de klant gebruiken als bewijs van de force majeure. Met dit initiatief is duidelijk dat de Chinese overheid van oordeel is dat vaak sprake zal zijn van force majeure. Het certificaat is echter geen sluitend bewijsstuk en bindt klanten en rechters niet.

Verzekering

De normale bedrijfsaansprakelijkheidspolis geeft als regel geen dekking als productiestagnatie optreedt door de onderhavige situatie. Soms bevatten polissen clausules die ruimte bieden voor dekking. Daarnaast bestaan speciale verzekeringspolissen voor specifieke situaties, zoals een bedrijfsstagnatieverzekering. Als je in je bedrijfsvoering getroffen wordt of dreigt te worden door de gevolgen van het corona-virus moet je dit meteen bij je verzekeraar melden om te laten nagaan of er dekking vanuit de lopende polissen mogelijk is.

Heb je vragen over jouw contracten?

Neem met ons contact op als je juridische vragen hebt over de gevolgen van het coronavirus voor jouw bedrijf en voor juridische ondersteuning.