Blog14.11.2016
Door: Ineke Dezentjé Hamming - Bluemink

Spionage effectiever dan R&D?

Twee Zweedse wetenschappers, die de archieven van het voormalig Oost-Duitse ministerie van Staatsveiligheid (beter bekend als de Stasi) hebben doorzocht, kwamen recent met een interessante conclusie. Het bleek dat de kosten die de Oost-Duitse overheid uitgaf aan spionage-activiteiten om intellectueel eigendom te stelen, significant lager waren dan de kosten die aartsvijand West-Duitsland uitgaf aan R&D: spionage was effectiever dan innovatie om tot economische groei te komen.

NL aantrekkelijk voor economische spionage

Ineke_290_0.jpgIs dit een pleidooi voor de Nederlandse inlichtingendiensten en het bedrijfsleven om ook over te gaan op deze vorm van stelen? Verre van. Het is een pleidooi om als Nederland niet naïef te zijn. Het is een pleidooi om meer aandacht te besteden aan cybersecurity. Uit onderzoek blijkt dat vooral zeer geavanceerde economieën last hebben van verlies aan intellectueel eigendom door spionage-activiteiten. Nederland - als knooppunt van datastromen en met een zeer hoogontwikkelde technologische industrie - is hierdoor zeer aantrekkelijk voor buitenlandse bedrijven en andere landen. FME maakt zich zorgen over het verdienmodel van Nederland op de korte en lange termijn. De Nederlandse maakindustrie, met haar innovatie- en technologie-oplossingen op het gebied van energie en klimaat, voedselzekerheid, gezondheid, veiligheid en mobiliteit, is namelijk kwetsbaar voor economische spionage.

Ook MKI vatbaar voor stelen intellectueel eigendom

Dat Nederland een interessant doelwit is, blijkt ook uit het recente jaarverslag van de AIVD waarin wordt gesteld dat economische spionage steeds grotere vormen aanneemt. Ook het NCSC schrijft in het Cybersecurity Beeld Nederland 2016 dat digitale economische spionage door buitenlandse inlichtingendiensten de concurrentiepositie van Nederland sterk onder druk zet. Dit geldt niet alleen voor grote internationaal opererende bedrijven. Ook kennisintensieve MKI-ers en technostarters die innovatieve ideeën en producten ontwikkelen, zijn regelmatig doelwit van anderen die auteursrechtelijk werk en intellectuele eigendommen willen stelen. Als we ons vervolgens realiseren dat de gezamenlijke omzet van onze FME-leden € 70 miljard bedraagt, waarvan € 37 miljard uit de export komt, dan kun je concluderen dat economische spionage een concrete dreiging vormt voor het innovatie- en verdienvermogen van Nederland. En dus potentieel ontwrichtend kan werken.

Het versterken van cybersecurity is geen luxe, maar bittere noodzaak.

Ik vind daarom dat er meer aandacht moet komen voor cybersecurity in Nederland en in de technologische industrie in het bijzonder. Dat kunnen we niet alleen, daar hebben we ook de politiek en overheid voor nodig. Naast een Ministerieel Topteam voor Digitalisering, moet er meer coherent nationaal beleid komen voor cybersecurity. FME pleit er voor dat er een breed debat op gang komt, waarbij de overheid niet alleen de vitale infrastructuur digitale handvaten en bescherming biedt, maar dat de bedrijven die zorgen voor de verdienkracht van Nederland, ook deze bescherming ontvangen. Het verstoren en stelen van ons technologische intellectuele eigendom kan tenslotte leiden tot het verlies van banen en inkomsten. Op de lange termijn kan dit net zo maatschappij-ontwrichtend werken. Ik roep de politiek en overheid dan ook op om hier samen met FME en andere belanghebbenden over door te praten en tot oplossingen te komen.

Digitalisering brengt grote economische en maatschappelijke kansen met zich mee. Om die kansen te kunnen blijven benutten, is het noodzakelijk dat we vertrouwen blijven houden in de digitale wereld en ons er veilig in kunnen bewegen. Als we samen met de overheid Nederland kunnen positioneren als 'a safe place to do business', dan creëert dit business-kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven in het algemeen en de technologische industrie in het bijzonder.  Het versterken van cybersecurity is dus geen luxe, maar bittere noodzaak.