Internationaal: kansen en bedreigingen

Nederlandse technologiebedrijven zijn wereldspelers, die samen bijna de helft van hun jaaromzet in het buitenland verdienen. Ze zijn een onmisbare motor van onze economie. Ze leveren bovendien tal van integrale oplossingen voor mondiale uitdagingen. Onze positie op de wereldmarkt is echter niet vanzelfsprekend.

Onze internationaal georiënteerde economie is kwetsbaar voor geopolitieke ontwikkelingen zoals de veranderingen in de internationale wereldorde, toenemend protectionisme en de Brexit. Daarom zet het kabinet extra in op de relatie met handelspartner VS en de implementatie van de China-strategie. FME steunt deze plannen en pleit verder voor een proactieve handelsagenda die ons internationale concurrentievermogen versterkt. Deze moet gericht zijn op een slagvaardige ondersteuning van internationaal ondernemen, een eerlijke wereldhandel, succesvolle internationale innovatie en een maximale inzet van Nederlandse technologie bij mondiale maatschappelijke uitdagingen. Alleen zo kan Nederland een cruciale bijdrage leveren aan een toekomstbestendige wereld, met meer welvaart en welzijn, waarin iedereen meedoet.

Het kabinet werkt verder aan de versterking van het internationale verdienvermogen van Nederland, waarbij de Sustainable Development Goals (SDGs) van de VN centraal staan. 

Wij zijn positief over: 

  1. Extra aandacht voor geopolitieke ontwikkelingen en de impact daarvan op onze internationale positie. Zo richt de inzet zich op bestendiging van een positieve relatie met belangrijke handelspartners zoals de VS en Duitsland, en wordt een pakket aan acties en maatregelen uitgewerkt waarmee invulling wordt gegeven aan de China-strategie. 
  2. Verdere voorbereiding op een no-deal Brexit-scenario door de 'Coördinatie Eenheid Contingency Planning' met een budget van € 675.000. Daarnaast komt er € 700.000 vrij voor een onderzoek naar overige gevolgen van een no-deal.
  3. Versterking van de publiek-private handelsbevordering door onder andere het concreet uitwerken van marktbewerkingsstrategieën voor belangrijke doellanden als Duitsland. 

Wij zijn kritisch over: 

  • Het gebrek aan aandacht voor handel in de hulp-handel agenda.  
  • Het uitblijven van een instrument van jaarlijks € 50 miljoen die structurele bilaterale innovatie- en handelssamenwerking mogelijk maakt. 
  • Vertraging van de oprichting van de internationale tak van Invest NL. 

De kabinetsplannen op het gebied van internationale handel zijn een volgende stap in de implementatie van het lopende handelsbeleid. Hierbij is er dit jaar extra veel aandacht voor geopolitieke machtsverschuivingen en de impact daarvan op onze internationale concurrentiepositie richt de inzet zich op bestendiging van een positieve relatie met de VS, onder meer via de dialoog over cyber en kritieke technologie en wordt een pakket aan acties en maatregelen uitgewerkt waarmee invulling wordt gegeven aan de China-strategie. Ook de voorbereiding op een no-deal Brexit staat hoog op de agenda, er komt een toets voor buitenlandse investeringen en er is aandacht voor hervorming van de WTO.  

Tegelijk blijft handel een ondergeschoven kindje binnen de hulp- en handelsagenda. Hoewel de SDGs een logisch startpunt zijn voor het beleid, ontbreken er in de uitwerking een aantal cruciale bouwstenen. Ten eerste worden de SDGs te nauw opgevat waardoor er geen aandacht is voor handelskansen gerelateerd aan oplossing van SDGs in meer ontwikkelde landen. Dit terwijl beoogd wordt de middelgrote en kleine industrie (mki) beter te ondersteunen. Voor hen is de stap om buiten Europa actief te worden al groot, laat staan dat ze snel activiteiten in een ontwikkelingsland overwegen. 

Ten tweede vergt de oplossing van deze grote maatschappelijke uitdagingen innovatieve doorbraken die enkel door internationale samenwerking gerealiseerd kunnen worden. Op dit moment ontbreekt nog een instrument voor bilaterale innovatie- en handelssamenwerking die meerjarige innovatiesamenwerking met belangrijke handelspartners als Duitsland faciliteert. Tot slot is een concurrerend exportfinancieringsinstrumentarium cruciaal. De oprichting van een instelling voor internationale financieringsactiviteiten (naast InvestNL), waar concurrenten uit andere landen wel al toegang toe hebben, is vertraagd.