arrow btn arrow right arrow left chevron mouse pulser checkmark date calendar

Voldoende talent opleiden

Geslaagd

Om mee te blijven doen in de wereld top en voorop te blijven lopen is technische kennis en vakmanschap nodig en we verwachten tekorten in de sector. Dit heeft ermee te maken dat te weinig jongeren kiezen voor een technische opleiding en omdat technologische ontwikkelingen heel snel gaan. De  beroepsbevolking neemt afdoor de vergrijzing, het aantal gewerkte uren vermindert en de groei van de arbeidsproductiviteit daalt. Deze tekorten remmen het  groeivermogen van de bedrijven én onze capaciteit om maatschappelijke uitdagingen ­- zoals ­bijvoorbeeld in de zorg en energie -  ­aan ­te ­pakken.

Om de schaarste tegen te gaan, is het essentieel dat veel meer mensen kiezen voor een loopbaan in de techniek. Ook is het belangrijk dat medewerkers in onze sector zich permanent kunnen bijscholen èn dat er voldoende zij-instroom is.  FME roept daarom op tot een lange termijn beleid waarbij het hoger onderwijs, de overheid en het bedrijfsleven gezamenlijk inzetten op werving en behoud van voldoende technisch talent.

Meer leerlingen kiezen voor een technische opleiding

We zien dat de keuze voor techniek nu al een aantal jaar niet meer stijgt. Dit ondanks alle inspanningen in het techniekpact. Ook werken we intensief samen met andere techniekbranches in het Platform Talent voor Technologie en investeren we veel geld in de instroom in de techniek. Belangrijk is dat er nu ook vanuit de overheid maatregelen worden genomen om meer jongeren naar technische studies te leiden. Voortbouwend op de ambities in het Techniekpact willen we dat tien op de tien leerlingen in het primair- en voortgezet onderwijs in aanraking komen met techniek. Niet via een enkele gastles, maar structureel. We willen dat alle PO- en VO-docenten (en met name mentoren) als ambassadeurs gaan fungeren, die leerlingen stimuleren om voor techniek te kiezen.

Een macrodoelmatig onderwijs aanbod

Het is vanuit economisch en sociaal oogpunt belangrijk dat wij een opleidingsaanbod hebben dat aansluit op de arbeidsmarkt zodat iedereen die afstudeert met een mbo, hbo of wo diploma de gelegenheid heeft om werk te vinden, zichzelf te ontplooien en om bij te dragen aan het welzijn en welvaart in Nederland. Wij zien in sommige sectoren een buitengewone mismatch tussen de hoeveelheid werkzoekenden en vacatures. De vraag naar bekwaamde technici is al jaren groter dan het aantal afgestudeerde van bèta-, techniek- en ICT-opleidingen. Uit FME-ondernemersonderzoek blijkt dat als gevolg hiervan 93% van de bedrijven last heeft van een tekort aan goed opgeleide medewerkers. FME pleit daarom voor een macrodoelmatig onderwijs aanbod; studenten opleiden die nodig zijn op de arbeidsmarkt.

Macrodoelmatigheid betekent ook dat de inhoud van opleidingen aansluit bij wat de arbeidsmarkt vraagt. Uit het FME ondernemersonderzoek blijkt dat het hier nog aan schort. 50% van onze ondernnemers ervaart de aansluiting van het onderwijs met de praktijk als grootste knelpunt in de samenwerking met het onderwijs. In het mbo werken we samen met de scholen aan de vernieuwing van de inhoud van het onderwijs. In het hbo en wo hebben we geen positie om landelijk, samen met de scholen vorm te geven aan inhoud van het onderwijs

Opheffen van numeri fixi

FME wil dat elke leerling die dat wil, toegang heeft tot technisch onderwijs. Er moet daarom een einde komen aan numeri fixi in het WOs. Er is een structureel tekort aan technici, het is daarom de wereld op zijn kop dat er een  het aantal numeri fixi voor technische opleidingen in het hoger onderwijs stijgt. Het is goed dat er extra gelden zijn vrijgekomen na het rapport van commissie Van Rijn voor het technisch onderwijs. Nu is het zaak dat hiermee ook numeri fixi worden opgeheven.

Binden van internationaal talent

Een toename van internationaal talent in de technische sector is nodig om de instroom op zijn minst gelijk te houden en zo voldoende talent op te leiden voor de arbeidsmarkt. De komst van internationale studenten heeft met name economische meerwaarde voor Nederland wanneer deze studenten hier blijven werken. In Nederland volgen 13.824 internationale studenten een technische studie (studiejaar 2018-2019). Op dit moment is de stayrate voor internationale technische studenten die aan een Nederlandse Universiteit hebben gestudeerd 43.6% en bij Nederlandse hogescholen 37%. Deze cijfers moeten verder omhoog. Daarom vragen wij aan de minister lange termijn beleid dat ervoor zorgt dat alle (internationale) studenten die interesse hebben in een technische studie in Nederland deze kunnen volgen en dat we deze studenten aan Nederland binden. Er moet een aantrekkelijk vestigingsklimaat komen waarbij geïnvesteerd wordt in een optimaal leefklimaat.

Op weg naar 30% vrouwen in tech

Sinds 2018 groeit het aantal vrouwen dat kiest voor een technisch profiel of een technische opleiding. Toch zien we dat nog steeds te veel vrouwelijk technisch talent verloren gaat voor techniek. In 2018 waren er slechts 201.000 vrouwen werkzaam in een technisch beroep, 13 procent van het totaal aantal medewerkers. Voor meisjes en vrouwen moet kiezen voor tech een vanzelfsprekende keuze zijn, hiervoor moeten onder andere genderstereotypen worden weggenomen en moeten meisjes veel meer in aanraking komen met rolmodellen. FME pleit voor  een nationaal beleid dat zich richt op het bestrijden van genderstereotypen, meer rolmodellen voor de klas en een curriculum dat aansluit bij de interesse van meisjes. Hier kun je meer overlezen in ons standpunt Dertig procent meer vrouwen in tech in 2030. Bekijk ook onze actieagenda ‘Vrouwen in techniek. Op weg naar 30% in 2030’.

Skills up to date houden

De vaardigheden en competenties die nodig zijn, veranderen steeds sneller. McKinsey voorspelt dat kennis in 2030 al in 10 jaar achterhaald zal zijn. Ongeveer 9% van de 450.000 FTE in de technologische industrie moet jaarlijks omgeschoold worden (40,500 FTE). Het is daarom van cruciaal belang dat huidige en nieuwe werknemers continu investeren in hun kennis en vaardigheden: zich een leven lang ontwikkelen. Dit vraagt om een leercultuur bij bedrijven, een ondersteunende opleidingsinfrastructuur en een beroepsbevolking die hiervoor open staat, actief ondersteund door de overheid. Het huidige kabinet geeft aan een doorbraak te willen, maar een deltaplan hiervoor ontbreekt. Lees meer hierover in ons standpunt ‘Leven lang Ontwikkelen’.

Sluiten