arrow btn arrow right arrow left chevron mouse pulser checkmark date calendar

Tijd voor industriebeleid

23 februari 2021
Adriaan Andringa

Tijdens de pandemie bleek hoezeer we in Nederland afhankelijk zijn van internationale waardeketens. Zo zijn we voor de productie van medische hulpmiddelen – denk aan beademingsapparatuur en mondkapjes – afhankelijk van landen die niet zomaar bereid waren om hun schaarse hulpmiddelen in crisistijd met ons te delen. En ook de industrie ontdekte kwetsbaarheden in de ketens die voor cruciale grondstoffen, onderdelen en halffabricaten moeten zorgen, waardoor productie ineens onder druk kwam te staan. Moeten we niet veel meer industriële productie terughalen naar Nederland?

Door Adriaan Andringa, Adviseur Public Affairs

Reshoring

Het idee om bedrijven te dwingen of verleiden om productie permanent terug te halen – reshoring – is een begrijpelijke reactie op deze crisis. Toch valt er op af te dingen. Gelukkig realiseerde ook politiek Den Haag zich dat men hierbij niet over één nacht ijs moet gaan. Op initiatief van CDA-Kamerleden Mustafa Amhaouch en Pieter Heerma nam de Tweede Kamer moties aan waarin onderzoek werd gevraagd naar de kansen en bedreigingen van reshoring. Daarna vroeg de minister van Economische Zaken aan de Sociaal Economische Raad (SER) om met een advies te komen, dat eerder deze maand werd gepubliceerd.

Gelijktijdig nam de Tweede Kamer een initiatiefvoorstel van VVD-Kamerlid Hayke Veldman aan, waarin gekeken wordt naar alternatieve manieren om de medische industrie te versterken in crisistijd. De essentie van het SER advies en van het initiatiefvoorstel is dat reshoring niet afgedwongen kan worden zonder in te boeten op de concurrentiepositie van de Nederlandse industrie en dus van de Nederlandse economie. Wendbaarheid en weerbaarheid in waardeketens kan je organiseren, ook voor medische hulpmiddelen, maar een structurele maakindustrie in Nederland vraagt om structurele investeringen.

Wereldtop

De Nederlandse (technologische) industrie behoort tot de absolute wereldtop. De waarde die de industrie toevoegt aan Nederland en aan de oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen is enorm. Nederlandse bedrijven hebben zich op een natuurlijke manier de wereldtop ingevochten. Dat is niet makkelijk. Enerzijds moeten bedrijven zorgen dat ze tot de meest innovatieve ter wereld behoren en anderzijds moeten ze hun productie efficiënter organiseren dan hun concurrenten. Verplichte reshoring naar Nederland zou, zeker in dat laatste geval, de bodem onder de succesvolle Nederlandse technologische industrie uitslaan.

Toch is het mogelijk om meer maakindustrie in Nederland te krijgen. Dankzij de digitalisering en robotisering van productieprocessen kan je ook hier kostenefficiënt produceren. En de inzet van datatechnologieën en slim onderhoud voegt nog een extra dimensie aan die efficiëntie toe.  Innovatie gaat verder dan alleen het ontwikkelen van nieuwe producten; het verbeteren van productieprocessen – van grote bedrijven tot het MKI en technostarters – biedt enorme kansen. Op die manier wordt het aantrekkelijk voor bedrijven om nieuwe productielijnen hier op te zetten of om bestaande productie terug te halen naar Nederland en hier efficiënter te organiseren dan elders op de wereld. Dat levert  direct en indirect werkgelegenheid op.

Paniek

Reshoring bereik je dus niet door simpelweg af te dwingen dat productie terug gehaald wordt naar Nederland. Het vraagt wel om een visie over versterking van de industrie; hoe zorgen we ervoor dat de Nederlandse technologische industrie de innovatiefste producten ontwikkelt én die hier op de meest innovatieve wijze produceert? De SER werkt in navolging van haar eerdere publicatie aan een breder advies over versterking van de industrie. Dat advies zal na de verkiezingen tijdens de formatie besproken moeten worden. Laat het de basis vormen van een nieuw Strategisch Technologie en Industrie Beleid voor Nederland, waar FME ook al een voorzet voor heeft gedaan.

De Nederlandse technologische industrie behoort tot de wereldtop, maar  om dat te blijven is een strategie nodig die verder kijkt dan de paniek van deze pandemie.

 

Sluiten