Regionale industrie wil verduurzamen, maar kan niet wachten tot het stroomnet klaar is

Aanleiding is de industriestrategie Overbruggen om te verduurzamen, die Cluster 6 vandaag publiceert. Daarvoor zijn de verduurzamingsplannen en knelpunten van 93 productielocaties onderzocht. Cluster 6 vertegenwoordigt ongeveer 450 industriële bedrijven die buiten de vijf grote industrieclusters vallen. Samen zijn deze bedrijven goed voor circa 210.000 banen en € 125 miljard omzet.

“Bedrijven willen investeren in schonere en toekomstbestendige productie, maar kunnen hun investeringsbesluiten niet onbeperkt uitstellen”, zegt FME-voorzitter Theo Henrar. “Als een bedrijf zijn installaties moet vervangen, maar jarenlang geen toegang krijgt tot voldoende elektriciteit, dreigt de investering te worden uitgesteld of elders plaats te vinden. Dan verliezen we niet alleen klimaatwinst, maar ook productiecapaciteit, werkgelegenheid en technologische kennis.”

Henrar: “Het kabinet moet bedrijven in staat stellen de periode tot de uitbreiding van het stroomnet te overbruggen. Dat vraagt om ruimte voor tijdelijke lokale elektriciteitsopwekking, vergunningen en duidelijkheid over wanneer voldoende netcapaciteit beschikbaar komt. Energie-infrastructuur, vergunningen en industriebeleid moeten daarbij als één investeringsvraagstuk worden behandeld.”

Uitbreiding stroomnet komt voor veel bedrijven te laat

De onderzochte bedrijven hebben voor hun verduurzamingsplannen ongeveer drie keer zoveel aansluitvermogen nodig als nu. Op veel locaties komt een zwaardere aansluiting volgens de huidige planning pas tussen 2030 en 2035 beschikbaar. Voor bedrijven die eerder hun installaties moeten vervangen, komt dat te laat.

Industriële installaties gaan vaak tientallen jaren mee. Kan een bedrijf op het moment van vervanging niet verduurzamen, dan moet het de investering uitstellen, opnieuw voor fossiele technologie kiezen of mogelijk elders investeren. Een gemist vervangingsmoment kan daardoor nog decennialang doorwerken in de uitstoot en in de toekomst van een productielocatie.

Wij steunen daarom het voorstel van Cluster 6 voor een transitieoverbrugging. Tijdelijke lokale elektriciteitsopwekking, eventueel gecombineerd met opslag, warmtekrachtkoppeling of brandstofcellen, kan bedrijven in staat stellen al in elektrische installaties te investeren voordat het stroomnet is uitgebreid. Daarvoor zijn passende regelgeving, tijdige vergunningen en een oplossing voor tijdelijke stikstofuitstoot tijdens de bouw- en overbruggingsfase nodig.

Ook de businesscase moet kloppen

Overbrugging alleen is niet genoeg. Bedrijven hebben ook zekerheid nodig over de beschikbaarheid van netcapaciteit, concurrerende energiekosten, voorspelbare nettarieven en passende ondersteuning van investeringen.

De onzekerheid over de toekomst van Nyrstar in Nederland onderstreept dat verduurzaming niet alleen technisch mogelijk, maar ook economisch haalbaar moet zijn. Het bedrijf onderzoekt of het onder de huidige omstandigheden nog toekomst heeft in Nederland.

Wij werken ondertussen met bedrijven en partners aan praktische oplossingen. Via Fieldlab Industrial Electrification, FLIE, worden technologieën voor industriële elektrificatie getest en opgeschaald. Met VIBE 2030 helpt FME samen met VEMW bedrijven bewezen energiebesparende technologieën te beoordelen en toe te passen.

Maar ook beschikbare technologie kan niet tijdig worden ingezet als infrastructuur, vergunningen en een haalbare businesscase ontbreken. Als het kabinet nu de juiste voorwaarden creëert, kan de komende vervangingsgolf een verduurzamingsgolf worden. Anders dreigt Nederland investeringsmomenten en industriële productie te verliezen.

Over Cluster 6

Cluster 6 brengt verspreid liggende industriële bedrijven, brancheorganisaties, overheden en netbeheerders bij elkaar rond de verduurzaming van de regionale industrie. Wij vertegenwoordigen binnen Cluster 6 de basismetaal en gieterijen.

Het rapport Overbruggen om te verduurzamen: het beslissende decennium voor de Cluster 6-industrie is hier te lezen.