FME-reactie op voorstel Europese Industrial Accelerator Act

Strategische autonomie vraagt om een sterke industrie

De geopolitieke ontwikkelingen van de afgelopen jaren laten zien dat een volledig vrije wereldmarkt niet langer vanzelfsprekend is. Landen als China en de Verenigde Staten ondersteunen hun industrie actief, waardoor een ongelijk speelveld is ontstaan. Europese bedrijven hebben hierdoor moeite om concurrerend te blijven én tegelijkertijd te investeren in verduurzaming.

De Europese Commissie wil door middel van overheidsbeleid – zoals aanbestedingen en vereisten dat producten voor een deel gemaakt zijn met Europese componenten – de marktvraag naar Europese producten versterken. We begrijpen de gedachte achter het voorstel. Het behoud van strategische sectoren en het versterken van onze industriële basis is immers essentieel voor onze economische veiligheid en welvaart. Maar het creëren van marktvraag, gestuurd door overheidsbeleid, heeft maar beperkte impact.

Vraagcreatie via overheidsmaatregelen is geen wondermiddel

De IAA legt sterk de nadruk op sturing door de overheid via overheidsaanbestedingen en Europese contentvereisten. FME wijst erop dat dit instrument zijn beperkingen kent:

• De publieke sector vormt slechts een beperkt deel van de totale markt.
• Voor energie-intensieve sectoren – zoals de basismetaalsector – biedt dit nauwelijks perspectief, omdat de overheid daar geen grote afnemer is.
• Niet alle sectoren waar concurrentiedruk speelt, worden hiermee geholpen.

Vraagcreatie door de overheid mag daarom geen standaardinstrument worden. We pleiten voor maatwerk, een gerichte inzet per sector en een voorafgaande impactanalyse. Daarnaast heeft de Europese maakindustrie ook een eigen verantwoordelijkheid en kan zelf meer producten inkopen die in de EU of in gelijkgestemde landen geproduceerd zijn. 

Vergroten concurrentiekracht moet prioriteit krijgen

Het versterken van de concurrentiepositie van de Europese industrie moet volgens ons daarom beginnen bij de basis. Prioriteit ligt bij:

• Verlaging van energiekosten
• Vermindering van regeldruk
• Voltooiing en verdieping van de interne markt

Pas wanneer deze randvoorwaarden nu echt eens op orde worden gemaakt, kan worden gekeken naar gerichte aanvullende maatregelen om marktvraag te stimuleren in specifieke sectoren.

Voorspelbaarheid en samenhang essentieel

Bedrijven hebben behoefte aan een stabiel en voorspelbaar investeringsklimaat. Nieuwe maatregelen moeten passen binnen bestaande Europese regelgeving en mogen niet leiden tot extra administratieve lasten of tegenstrijdige verplichtingen. Samenhang met bestaande wet- en regelgeving is cruciaal om investeringszekerheid te waarborgen.

Verdere analyse in overleg met leden

Wij gaan het voorstel van de Industrial Accelerator Act de komende periode grondig analyseren. In overleg met de achterban wordt onderzocht wat de mogelijke gevolgen zijn voor verschillende sectoren binnen de technologische industrie.

Op basis van deze analyse bepaalt FME haar definitieve inzet richting beleidsmakers in Den Haag en Brussel.