Wees bewust van toenemende juridische risico’s bij zakendoen met China

China bouwt aan een eigen juridisch tegenwicht

Sinds de handelsoorlog tussen de VS en China in 2018 bouwt Beijing in hoog tempo aan een juridisch instrumentarium om Chinese belangen te beschermen. Zo voerde China in korte tijd de Export Control Law (2020), de Foreign Investment Law (2020), de Unreliable Entity List (2020), de Anti-Foreign Sanctions Law (2021) en de Blocking Rules (2021) in. Sindsdien breidt China dit instrumentarium voortdurend uit en scherpt het bestaande regelgeving verder aan. Deze regelgeving maakt deel uit van de Foreign-Related Rule of Law (FRROL): een bredere strategie waarmee China via wet- en regelgeving buitenlandse druk probeert te beperken, nationale economische belangen beschermt en meer invloed uitoefent op internationale handels- en investeringsstromen. Daardoor krijgen buitenlandse bedrijven steeds vaker te maken met Chinese regels die ook buiten China doorwerken en kunnen botsen met Europese of Amerikaanse wetgeving.

Dat deze ontwikkeling niet theoretisch is, bleek in april 2025 toen China een facto exportverbod instelde op zeldzame aardmetalen en permanente magneten. Hoewel dit een reactie was op Amerikaanse impotheffingen, betrof het een landenneutrale maatregel en raakte het ook Europese bedrijven. Ook in mei 2026 bleek hoe ver FRROL inmiddels reikt. China paste toen voor het eerst een blokkeringsmechanisme toe tegen Amerikaanse sancties. Chinese ondernemingen die handel dreven met Iran moesten de Amerikaanse sancties naast zich neerleggen en konden zelf schadevergoeding eisen voor de schade die zij als gevolg daarvan leden.

Complexiteit recent vergroot door drie nieuwe wetten

In april 2026 voerde China bovendien drie nieuwe regelingen in. De eerste, de Regulations on Countering Improper Extraterrorial Jurisdiction by Foreign States, geeft Chinese autoriteiten de mogelijkheid op te treden tegen buitenlandse wet- en regelgeving die China als ongeoorloofd extraterritoriaal beschouwt. De tweede, de Regulations on Industrial and Supply Chain Security, verplicht bedrijven activiteiten te melden die volgens China risico’s opleveren voor de veiligheid van Chinese industriële ketens en geeft de overheid vergaande bevoegdheden om hiertegen in te grijpen. De derde, de Administrative Measures for Outbound Investment, vergroot het toezicht op Chinese investeringen in het buitenland en maakt het eenvoudiger om investeringen te beperken of tegen te houden wanneer deze volgens Beijing strijdig zijn met nationale belangen.

Verregaande gevolgen voor de technologische industrie

Voor Nederlandse bedrijven vergroten deze regels het risico dat verschillende juridische regimes met elkaar botsen. Een onderneming kan daardoor tegelijkertijd te maken krijgen met Europese, Amerikaanse en Chinese verplichtingen die niet allemaal verenigbaar zijn. Amerikaanse exportrestricties of sancties kunnen Europese bedrijven verhinderen te leveren aan een Chinese klant, terwijl Chinese wetgeving het opvolgen van dergelijke buitenlandse maatregelen juist kan verbieden. Een ander voorbeeld is dat de Regulations on Industrial and Supply Chain Security de naleving van de EU Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) kan bemoeilijken of zelfs onmogelijk maken. De CSDDD verplicht grote bedrijven om informatie te verzamelen over leveranciers en toeleveringsketens, terwijl China het delen van bepaalde informatie of medewerking aan dergelijke onderzoeken kan beperken.

Ook neemt de kans toe dat bedrijven betrokken raken bij juridische geschillen. Chinese rechtbanken krijgen meer mogelijkheden om internationale commerciële conflicten te behandelen, terwijl Chinese ondernemingen in bepaalde gevallen juridische stappen kunnen ondernemen tegen partijen die buitenlandse sancties of exportrestricties naleven. Hierdoor kunnen buitenlandse bedrijven steeds vaker klem komen te zitten tussen tegenstrijdige eisen van verschillende overheden.

Webinar: wat betekenen deze ontwikkelingen voor jouw bedrijf?

Om bedrijven inzicht te geven in deze ontwikkelingen organiseert FME op 13 oktober 2026 het webinar ‘Toenemende juridische risico’s bij zakendoen met China’, in samenwerking met het Leiden Asia Centre. Tijdens dit webinar gaan China-deskundigen in op de geopolitieke achtergrond van deze ontwikkelingen, de belangrijkste onderdelen van het FRROL en de gevolgen voor Nederlandse bedrijven. Daarnaast komt aan bod hoe organisaties zich kunnen voorbereiden op deze nieuwe realiteit en hun belangen beter kunnen beschermen in de samenwerking met Chinese partners. Onder meer investeringsbeleid, cyberveiligheid, datasoevereiniteit, exportcontroles en contractenrecht staan daarbij centraal.