Onzekerheid over importheffingen VS na uitspraak Supreme Court

De uitspraak van de US Supreme Court maakt een einde aan de importheffingen die de VS had ingesteld op basis van de International Economic Emergency Powers Act (IEEPA). Deze wet had de VS in april 2025 gebruikt om ‘reciprocal tariffs’ in te stellen voor al zijn handelspartners, variërend van 10% tot 50%. Voor de EU bedroeg dit sinds 7 augustus 15%. De uitspraak heeft daarmee géén impact op importheffingen die Trump heeft ingesteld op basis van Section 232 uit de Trade Expansion Act — de bepaling die de VS onder andere heeft ingeroepen voor de 50%-importheffingen op staal en aluminium. 

Tot de uitspraak van de US Supreme Court had de VS via de IEEPA 134 à 175 miljard dollar aan importheffingen geïnd. Hoewel de US Supreme Court in haar uitspraak zich niet heeft uitgesproken over restituties, ligt het voor de hand dat Amerikaanse importeurs hier aanspraak op kunnen maken. Lagere rechtbanken moeten bepalen óf en op welke manier restitutie plaatsvindt.

Nieuwe importheffing van 10%

Direct na de uitspraak voerde de VS nieuwe 10%-importheffingen in voor al zijn handelspartners, inclusief de EU. Deze gelden vanaf 24 februari en komen bovenop het geldende Most Favoured Nation (MFN)-tarief. Een lijst van producten is uitgezonderd van de nieuwe 10%-importheffingen. Voor deze importheffingen gebruikt de VS Section 122 uit de Trade Act. Net als bij IEEPA is de juridische basis twijfelachtig, omdat de wet in principe bedoeld is om tekorten op de betalingsbalans te bestrijden. Berichten over een importheffing van 15% zijn op dit moment onjuist: dit is namelijk nog niet formeel aangekondigd. De VS kan dit echter relatief eenvoudig verhogen tot 15%, het wettelijke maximum.

De nieuwe importheffingen gelden in eerste instantie voor 150 dagen (tot 24 juli). Voor verlenging is goedkeuring van een meerderheid in het Congres vereist. Ondanks de Republikeinse meerderheid in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden is dat geen vanzelfsprekendheid: in februari stemde een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden immers nog tegen het verhogen van importheffingen op Canada. Bovendien vinden de Amerikaanse voorverkiezingen al plaats in 2026, waardoor congresleden mogelijk terughoudender zijn om nieuwe importheffingen te steunen.

Meer importheffingen in aantocht

Naast de nieuwe importheffingen op basis van Section 122 beschikt de VS over meerdere handelswetten die aanvullende maatregelen mogelijk maken. Via Section 232 uit de Trade Expansion Act kan de VS importheffingen en andere handelsmaatregelen opleggen wanneer bepaalde import de nationale veiligheid bedreigt. Op basis hiervan geldt bijvoorbeeld al een 50%-importheffing op staal en aluminium. Relevant is dat Trump op elk moment kan besluiten de reikwijdte uit te breiden naar aanvullende ‘afgeleide producten’ van staal en aluminium. Daarnaast lopen er Section 232 onderzoeken rond de import van onder andere medische apparatuur, robotica en industriële machines. Het is dus mogelijk dat nieuwe productspecifieke importheffingen op korte termijn volgen. 

Ook nieuwe onderzoeken op basis van Section 301 uit de Trade Act zijn waarschijnlijk. Dit heeft de Amerikaanse handelsgezant Greer namelijk al door laten schemeren. Section 301 geeft de VS de bevoegdheid importheffingen op te leggen wanneer andere landen zich schuldig maken aan oneerlijke handelspraktijken. Anders dan Section 122 vereist Section 301 een formeel onderzoek en een openbare inspraakprocedure voordat importheffingen ingaan. De VS is al langer kritisch op Europese wetgeving met extraterritoriale werking, en kan dit gebruiken als aanleiding om een Section 301‑onderzoek te starten en aanvullende handelsmaatregelen te nemen.

EU-VS handelsakkoord op losse schroeven

Door de recente veranderingen staat het EU‑VS handelsakkoord opnieuw ter discussie. De EU en de VS spraken hierbij afgelopen zomer af dat een 15%-importheffing zou gelden voor de meeste Europese goederen, inclusief het MFN-tarief. Door de uitspraak van de US Supreme Court gaat dit nu dus om 10%, exclusief het MFN-tarief. Relevant is ook dat de importheffing op Europese auto’s en onderdelen was verlaagd van 27,5% naar 15%. Dit blijft voorlopig gelden.

Het akkoord was nog niet formeel in werking getreden omdat het Europees Parlement dit nog niet had goedgekeurd. Inmiddels heeft het Europees Parlement – op 23 februari – ook besloten om de stemming hierover uit te stellen. De IEEPA vormde namelijk de basis van de afgesproken 15%-importheffing. Door de veranderingen en de ontstane onzekerheid is het de vraag of de gemaakte afspraken stand zullen houden.