EU perkt staalimport vanaf 1 juli verder in

De nieuwe maatregelen vervangen de staalvrijwaringsmaatregelen die sinds 2024 gelden en voor het eerst in 2018 waren ingevoerd. Deze verstrijken namelijk op 30 juni 2026 en kon de Europese Commissie in verband met internationale handelsafspraken niet verlengen. De nieuwe staalvrijwaringsmaatregelen waren aangekondigd in het European Steel and Metals Action Plan van maart 2025 en komen voort uit het wetsvoorstel dat de Europese Commissie hierover in oktober 2025 presenteerde. 

Met de nieuwe staalvrijwaringsmaatregelen wil de Europese Commissie de capaciteitsgraad bij de Europese staalindustrie verhogen van 67% naar 80%, en het aandeel staalimport ten opzichte van de eigen consumptie verlagen van 25% naar 13%. 

De belangrijkste elementen uit de wet

De belangrijkste elementen uit de wet zijn als volgt:

• Kleinere quota: Ten opzichte van de sinds 2024 geldende vrijwaringsmaatregelen zullen de nieuwe tariefcontingenten 47% kleiner zijn. Tariefcontingenten bepalen de maximum hoeveelheid importvolumes die zonder importheffingen de markt op mogen komen. In dit geval gaat dat in eerste instantie om 18,3 miljoen ton op jaarbasis, al kan de Europese Commissie dit nog wijzigen in de bandbreedte 14,4 à 22,2 miljoen ton. De Europese Commissie geeft de beschikbare volumes per kwartaal vrij en gelden er volumes per land.
• Overheveling ongebruikte tariefcontingenten: In bepaalde gevallen is het mogelijk om ongebruikte quota-volumes over te hevelen naar het volgende kwartaal. Eerder was dit nog niet mogelijk.
• 50%-importheffing: Bij overschrijding van de tariefcontingenten zal een 50%-importheffing gelden. Nu gaat dat nog om 25%.
• ‘Melted and poured rule’: Via de invoering van een nieuwe ‘melted and poured rule’ zijn staalimporteurs voortaan verplicht om aan te tonen waar het staal is gesmolten en gegoten. Hiermee wil de EU de traceerbaarheid van geïmporteerd staal vergroten en omzeilingspraktijken voorkomen. Op 31 augustus maakt de Europese Commissie duidelijk wat de gevraagde bewijslast is, waarna deze regel op 1 oktober daadwerkelijk ingaat.
• Mogelijkheid tot uitbreiding productreikwijdte: Op 30 juni 2027 kan de Europese Commissie ertoe besluiten om de productreikwijdte uit te breiden. Dit kan nodig zijn voor bepaalde staal-intensieve producten waar omzeilingspraktijken optreden. Bij een kleine groep producten kan de Europese Commissie de reikwijdte al uitbreiden op 31 december 2026. 

Meer informatie is te vinden in de wettekst.

Wat vindt FME?

FME pleit al sinds begin 2025 voor nieuwe staalvrijwaringsmaatregelen. Door de wereldwijde overcapaciteit op de staalmarkt is nu sprake van een ongelijk speelveld en staat de staalsector onder druk. Dit terwijl de sector van strategisch belang is voor Europese waardeketens en onze economische veiligheid. Alleen via deze hogere importheffingen, kleinere quota's en extra regels kan de EU haar staalmarkt effectief beschermen.

Tegelijkertijd betreurt FME dat de wet delen van de keten onbeschermd laat en dus kwetsbaar maakt voor omzeilingspraktijken. Volgens FME had de Europese Commissie direct na inwerkingtreding moeten bezien of aanpassing van de reikwijdte nodig was en niet pas na 12 maanden. In veel gevallen kunnen buitenlandse exporteurs door een kleine bewerking een andere goederencode gebruiken en zo de reikwijdte van de maatregel omzeilen

Ook had FME graag gezien dat de Europese Commissie had gezorgd voor eerlijkere toegang tot heffingsvrije quota. Nu is er bij de import van staal een prikkel om importheffingen te ontwijken door producten tijdelijk op te slaan en aan het begin van een kwartaal heffingsvrij in te klaren. Dit creëert een ongelijk speelveld voor kleine importeurs die de kosten van opslag niet kunnen dragen.

Oproep: meld omzeilingspraktijken bij staal-intensieve producten

FME roept leden op om alert te zijn op sterke importtoenames van staal-intensieve producten die momenteel net buiten de reikwijdte van de maatregelen vallen. Dergelijke ontwikkelingen kunnen een uitbreiding van de productreikwijdte per 30 juni 2027 cruciaal maken. Op dit moment is nog onduidelijk welke specifieke gegevens de Europese Commissie van bedrijven verlangt om uitbreiding van de productreikwijdte te onderbouwen en mee te nemen in de besluitvorming. In ieder geval staat FME hierover in contact met de Europese Commissie. Neem contact met ons op als je relevante signalen, voorbeelden of data kunt delen.