Waterstofvisie voor Nederland

Wanneer waterstof schoon wordt geproduceerd en de juiste randvoorwaarden aanwezig zijn, kan het uitgroeien tot een schaalbaar en economisch haalbaar alternatief voor fossiele brandstoffen. Daarmee kunnen we gezamenlijk een aanzienlijke reductie van CO₂- en NOx-emissies realiseren.

Onze Nederlandse maakindustrie beschikt over de kennis en kunde om hoogtechnologische componenten te ontwikkelen en te produceren voor waterstofproductie, opslag en conversie. Met de juiste economische maatregelen voor de businesscase van schone waterstof kunnen wij als technologische industrie een sleutelrol vervullen als leverancier van componenten voor elektrolysers, opslagsystemen en infrastructuur in heel Europa.

Wij hebben als Nederland alles in huis om een leidende rol te nemen in de Europese waterstoftransitie. Met een sterke internationale positie in elektrolysetechnologie, een hoogwaardige maakindustrie, uitstekende kennisinstellingen en een goed ontwikkelde gasseninfrastructuur beschikken wij over een unieke opschalingspositie. Daarnaast zijn we, na Duitsland, al de grootste producent van grijze waterstof in Europa.

Door deze kracht te verbinden kunnen we uitgroeien tot de waterstofhub van Europa. Een knooppunt voor productie, import, conversie, opslag en doorvoer van waterstof naar het Europese achterland en voor eigen gebruik. Daarmee creëren we directe economische waarde en openen we substantiële marktkansen voor bedrijven die technologie en systemen ontwikkelen voor transport, elektrolyse, opslag en industriële toepassingen.

Om deze ambitie te realiseren zetten wij in op de volgende acties:

• Een voorspelbaar en consistent beleidskader tot minimaal 2050
• Uitbreiding van doelgerichte subsidie-instrumenten tot ten minste 2040
• Versnelling en vereenvoudiging van vergunningverlening voor waterstof- en infrastructuurprojecten
• Actieve inzet op Nederlandse componenten in aanbestedingen voor waterstofbackbone en elektrolyseprojecten
• Versnelde aansluiting van het Nederlandse waterstofnet op Duitsland en België

Massa is kassa

Op dit moment is groene waterstof nog aanzienlijk duurder, met prijzen tussen de tien en twaalf euro per kilo, dan fossiele alternatieven. Daardoor ontbreekt het handelingsperspectief voor grootschalige toepassing binnen het bedrijfsleven en de zware industrie in Nederland. Tegelijkertijd zien wij dat de potentiële markt voor waterstoftoepassingen in Nederland en Duitsland tot de grootste van Europa behoort.

De uitdaging zit dus niet in potentie, maar in prijs en beschikbaarheid op schaal.

Wij zijn ervan overtuigd dat het versneld toepassen van waterstof als vervanger van fossiele brandstoffen in de zware industrie de doorbraak kan realiseren. Door deze sector als ‘lead market’ te benutten, brengen we de volledige waterstofketen op gang. Vraag en aanbod groeien en daarmee daalt de prijs per kilogram.

Om deze transitie in de industrie te versnellen is consistent en doelgericht beleid nodig. Voorspelbare financiële stimulansen tot ten minste 2040 zijn daarbij essentieel. Commitment en economische garanties vanuit het kabinet geven investeerders het vertrouwen dat nodig is om te investeren in nieuwe waterstofinfrastructuur.

Nederland als waterstofhub van Europa

Op korte termijn zien wij een grote kans om Nederland te positioneren als Europese waterstofhub. Door nationale toepassing te combineren met grootschalige import en doorvoer bouwen we voort op onze sterke logistieke en handelspositie en creëren we direct economische waarde.

Voor het realiseren van dit internationale waterstofnetwerk is robuuste infrastructuur een randvoorwaarde. Door opwek en import te verbinden met grote nationale en internationale afnemers vergroten we de beschikbaarheid van waterstof als schone energiebron en verlagen we de drempel voor de industrie als afnemer en investeerder.

Onze maakindustrie speelt hierin een onmisbare rol door de ontwikkeling en levering van componenten voor deze waterstofinfrastructuur.

Doel voor de lange termijn

Als wij onze innovatie- en kennispositie willen behouden, is een voorspelbaar en consistent innovatiebeleid op de lange termijn noodzakelijk. Onze technologische industrie vormt de basis van deze innovatiekracht.

Om de waterstofeconomie te versnellen zetten wij in op:

• Nieuwe hoogwaardige technologieën, zoals efficiëntere productie- en conversiemethoden, en de verdere ontwikkeling van het Nederlandse waterstofnetwerk richting een Europese hub. Dit vraagt om samenwerking tussen marktpartijen en gerichte economische instrumenten vanuit de overheid.
• Sterke randvoorwaarden voor de industrie, waarbij vraag naar waterstoftechnologie wordt gecreëerd door grootschalige toepassing. Dit vraagt om nieuw beleid en financiële stimulansen voor het ombouwen van bestaande installaties en de bouw van nieuwe.
• Europese samenwerking en versterking van productiecapaciteit. Elektrolysers en waterstofketens zijn volop in ontwikkeling. Europese expertise en productiecapaciteit mogen niet verloren gaan aan concurrentie van buiten de EU. Daarom zetten wij in op het realiseren van de ambitie van de EU Industrial Accelerator Act, zodat productiecapaciteit behouden blijft en verder wordt ontwikkeld.

Tot slot

In heel Europa wordt gewerkt aan de waterstoftransitie. Wij lopen voorop in kennis en innovatie, maar de uitvoering blijft achter.

Daarom is het van groot strategisch en economisch belang dat de aanleg van waterstofinfrastructuur en conversieprojecten niet wordt vertraagd.

FME roept het nieuwe kabinet op om alle noodzakelijke middelen vrij te maken om het tempo van de waterstoftransitie te behouden en waar mogelijk te versnellen. De nieuwe nationale investeringsinstelling kan hierin een belangrijke rol spelen in de financiering en opschaling.